Όσα δεν άντεξαν τον έλεγχο

Το διασημότερο πείραμα κατά της ψυχιατρικής διάγνωσης

Το άρθρο του David Rosenhan στο Science το 1973 είναι το πιο πολυαναφερόμενο τεκμήριο κατά της ψυχιατρικής διάγνωσης. Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη — αν και δεν έχει ανακληθεί ποτέ.

Έγγραφα που εντοπίστηκαν στα προσωπικά κατάλοιπα του Rosenhan από τη δημοσιογράφο Susannah Cahalan, και αναφέρθηκαν στην peer-reviewed βιβλιογραφία από τον κοινωνιολόγο Andrew Scull, τεκμηριώνουν ότι: ο ίδιος ο φάκελος εισαγωγής του Rosenhan στο Haverford State Hospital τον Φεβρουάριο του 1969 περιέχει πολύ περισσότερη αναφορά συμπτωμάτων από τις τρεις λέξεις που δημοσίευσε — παραισθήσεις διαρκείας μηνών, παρεμβολή σκέψης και αυτοκτονικό ιδεασμό· και ότι ένατος συμμετέχων, ο Harry Lando, του οποίου η εμπειρία αντέφασκε με τα δημοσιευμένα ευρήματα, αποκλείστηκε.

Και η ακρίβεια που οφείλουμε: «τεκμηριωμένες σοβαρές αμφιβολίες» δεν είναι το ίδιο με «αποδεδειγμένη απάτη». Το βιβλίο της Cahalan (2019) είναι δευτερογενής πηγή, εμπορικό μη μυθοπλαστικό έργο. Ο Robert Spitzer είχε ασκήσει μεθοδολογική κριτική ήδη από το 1975.

Γιατί είναι εδώ και όχι στη γενική αφήγηση: επειδή αν η σελίδα δεχόταν αυτή την αλυσίδα τεκμηρίωσης όταν το συμπέρασμα τη βολεύει, ενώ απορρίπτει ασθενέστερες αλυσίδες αλλού, θα κατέρρεε ολόκληρη η μεθοδολογία της.

[54] Rosenhan DL, Science 1973;179(4070):250-258 · [55] Cahalan S, The Great Pretender, 2019 — δευτερογενής · [56] Scull A, History of Psychiatry · [57] Spitzer RL, 1975

Και τα υπόλοιπα, με τον λόγο της αποτυχίας

«Η φαρμακοβιομηχανία έφτιαξε το DSM.» Τεκμηριώνονται δεσμοί, με νούμερα ανά επιτροπή. Δεν τεκμηριώνεται αιτιότητα. Το DSM-III προήλθε από τα κριτήρια Feighner του 1972, ακαδημαϊκής προέλευσης.

«Υπάρχει τεκμηριωμένη ψυχιατρική seeding trial.» Η κανονική τεκμηριωμένη seeding trial είναι η STEPS της γκαμπαπεντίνης — μελέτη για την επιληψία, όχι ψυχιατρική. Το γενικό «η ψυχιατρική είναι γεμάτη seeding trials» δεν επαληθεύεται και δεν δημοσιεύεται.

«Δικαστήριο έκρινε δόλια τη Μελέτη 329.» Δεν συνέβη. Υπάρχει Expression of Concern του 2026, που είναι σημείωση αναμονής.

«Το Χ% της ψυχιατρικής βιβλιογραφίας είναι ghostwritten.» Καμία μελέτη δεν μετρά αυτό. Το «23 από 85 πιθανώς προήλθαν» των Healy και Cattell δεν είναι μέτρηση.

«Εκατοντάδες χιλιάδες θύματα σοβιετικής τιμωρητικής ψυχιατρικής.» Τα τεκμηριωμένα περιστατικά είναι τάξεις μεγέθους λιγότερα. Οι μεγάλοι αριθμοί δεν έχουν πρωτογενή πηγή που εντοπίσαμε.

«Η Ελλάδα έχει τα υψηλότερα ποσοστά ακούσιων εισαγωγών στην Ευρώπη.» Καταρρίπτεται από το ίδιο το paper που επικαλείται: κάτω από τη διάμεσο των 22 χωρών. Δείτε το Μέρος Γ.

«Ο Freeman έκανε 3.439 λοβοτομές· η μικρότερη ασθενής του ήταν τεσσάρων ετών.» Το πρώτο προέρχεται από εμπορική βιογραφία που αντλεί από τα αρχεία του ίδιου του Freeman· το δεύτερο δεν βρήκε πρωτογενή πηγή.

Και ένα που αφορά εμάς: ο αριθμός αιχμής των εγκλείστων στη Λέρο. Κανένα ελληνικό ή ευρωπαϊκό έγγραφο που αποκτήσαμε δεν τον αναφέρει. Το CPT κατέγραψε δυναμικότητα — «μπορούσαν να δεχθούν πάνω από 2.000 ασθενείς» έως τη δεκαετία του 1980 — που δεν είναι πληθυσμός. Οι αριθμοί που κυκλοφορούν, 4.000 και 2.569, δεν είναι ανεξάρτητοι μεταξύ τους.

Πλήρες μητρώο επαλήθευσης: 43 ισχυρισμοί, 16 επιβεβαιωμένοι, 17 μερικώς, 8 απορριφθέντες, 2 ανεπαλήθευτοι